top of page
Open Site Navigation
  • Facebook
  • Instagram
  • Youtube
  • LinkedIn
  • Whatsapp

OMURGA KIRIKLARI

OMURGA KIRIKLARI

Omurga Kırıkları Nedir?

Omurga, 33 omurga kemiğinden oluşur. Bu kemiklerin herhangi birinde omurga kırığı(vertebra kırığı) oluşabilir. Fakat omurga kırıklarının %64' ü bel ve sırt bölgesindeki omurga kemiklerinde meydana gelir. Omurga kırığı en sık, T12 ve L1 omurga kemiklerinde görülür.

Trafik kazası, motosiklet kazası, yüksekten düşmeler, ateşli silah yaralanmalar, spor kazaları, kemik erimesi (osteoporoz) omurga kırıklarına neden olabilir.

Bu tür kırıklarda osteoporozun önemi büyüktür. Özellikle yaşlı hastalarda osteoporoz, omurga kemiklerindeki spongioz yapıda bozulma ve destek özelliğini yitirmesi ile kırığa neden olur.

Omurgayı tutan kanserlerde de, omurganın içerisinde yerleşen tümör kemik yapıyı bozarak kırığa neden olabilir. Omurga kemiğindeki kırılma, hastanın postürünü bozabilir ve ağrıya neden olur.


Omurga Kırığı Türleri Nelerdir?

Omurga kırıklarının birçok farklı sınıflandırması bulunmaktadır. Temel olarak kırıklar, çıkıklar ve kırıklı çıkıklar olarak ifade edilebilir .

Kırıklar Omurga kemiklerinin dayanabileceğinden daha fazla yüke ve basınca maruz kalması sonucunda kırık oluşabilmektedir. En yaygın omurga kırığı tipi omurga çökme kırığı olarak bilinen kompresyon kırığıdır.

Çoğunlukla, kemiklerin zayıflamasına neden olan osteoporoz (kemik erimesi) veya tümör gibi durumlardan kaynaklanır. Bu tip kırıklarda omurun ön kısmı kırılıp yüksekliği azalırken arka kısmı sabit kalır. Bu tip çökme kırıkları omurun şeklinin kare değil kama tipinde olmasıyla sonuçlanır. Bunun durumda kifoz adı verilen omurganın öne doğru eğildiği deformite yani kamburluk oluşmaktadır.

Ayrıca, oldukça yüksek bir yerden ayakların üzerine düşmek gibi omurga üzerinde dikey bir darbe oluşması sonucu kırık oluşabilmektedir. Bu tip travmalarda omurların hem ön hem arka bölgesinin yüksekliği azalmaktadır. Omurda yassılaşmaya neden olan bu tip ciddi kırıklar ise omurilik veya sinir dokusunda baskıya neden olabilmektedir.

Çıkıklar

Omurga kemiklerini birbirine bağlayan bağlar ve disklerde meydana gelen aşırı gerilme veya yırtılma sonucunda omurga kemikleri normal hizasından çıkıp kayabilmektedir. Bu çıkıklar omurilik kanalında daralma ve omurilik hasarına neden olabilmektedir.

Kırıklı çıkıklar

Omur kemiklerinde kırılma ile birlikte bağlardaki yırtılma nedeni ile meydana gelen omurgada kayma olan durumlar kırıklı çıkıklar olarak ifade edilmektedir. Bu tip travmatik yaralanmalarda da genellikle cerrahi tedavi gerektirmektedir.


Omurga Kırıklarında Belirtiler Nelerdir?

Bel ve sırt bölgesinde aniden ortaya çıkan ve hareket ettikçe şiddetlenen ağrı omurga kırığı belirtilerinden en yaygın olanıdır. Kırılan kemik, omurilik ve sinirleri sıkıştırıyorsa ağrının yanı sıra bölgesel olarak uyuşmalar olabilmektedir.

Kırık kemiğin yaptığı baskı nedeniyle sinir kökleri veya omurilik ciddi bir hasar aldıysa his, refleks, kas gücü ve hareketler etkilenebilmektedir. Sinir hasarı ayrıca mesane ve bağırsak kontrolün kaybı gibi sorunlara da yol açabilmektedir.

Omurga kırığı belirtileri genellikle şunlardır:
Hareketle şiddetlenen bel, sırt veya boyun ağrısı,
Uzuvlarda karıncalanma, uyuşma veya güçsüzlük,
Kas spazmları,
Bağırsak ve mesane sorunları,
Kol ve bacaklarda hareket kaybı,
Ciddi kırıklarda bilinç kaybı-bayılma.

Özellikle bilinç kaybı ve hareket kaybının olduğu ciddi durumlarda acil tıbbi yardım alınması son derece önemlidir. Burada kişi yerinden oynatılmadan düzgünce desteklenip, acil yardım ekibinin gelmesi beklenmelidir.
Bilinçsizce yapılacak bir hareket omurga kırığının omuriliğin zedelenmesine ve felç oluşmasına yol açabileceği unutulmamalıdır.

Omurga Kırıklarında Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Omurga kırıkları için genel anlamda iki tedavi seçeneği mevcuttur: Cerrahi ve cerrahi olmayan yöntemler. Tedavi seçenekleri kırığın çeşidine ve şiddetine göre değişmektedir. Çoğu omurga kırığı, omurların ön bölümde meydana gelen çökme ve patlama kırıklarıdır. Omurga kırığı tedavisi için kırık türleri ve omurilikteki hasar belirleyicidir.

Çökme kırığı  çoğunlukla cerrahi yöntem kullanılmaz.  Oluşabilecek deformiteyi önlemek amacıyla korse kullanımı ve yatak istirahatı tavsiye edilir. Burada amaç omurganın hareketinin sınırlandırılması ile iyileşme sürecini hızlandırmaktır.  

Ancak kırığın çok daha şiddetli olduğu durumlarda; omuriliğin zarar gördüğü veya görebileceği patlama kırıkları ve kırıklı çıkıklarda cerrahi yönteme başvurulur. Bu durumlarda  genelde, vida çubuklar tercih edilir.

Korse veya alçı tedavisi: Kırıkların iyileşmesi için bir tespit gereklidir. Özellikle çökme kırıklarında, omurilik yaralanması ve yumuşak doku-bağ dokusu yaralanması olmayan hastalarda korse veya alçı tedavisi tercih edilir. Amaç dışarıdan tespit ile kırığın iyileşmesini sağlamak ve omurganın daha fazla çöküp omurilik basısı yapmasını ve kamburluk gelişmesini önlemektir. Alçı veya korse süresi genellikle 3 aylık bir süredir.

Enstrumantasyon ve füzyon: Kırık omurganın metal enstrümanlar kullanarak tespit edilmesi ve aynı zamanda dondurulmasıdır.

Bu işlem omurganın ön veya arka tarafından yapılabildiği gibi bazen her iki tarafında dondurulması gerekebilir. Füzyonun sağlanması aylar sürebilir. Aynı zamanda omurilik yaralanması olan hastalarda omuriliği sıkıştıran kemik parçalarda cerrahi girişim sırasında temizlenebilir.

Nörolojik yaralanma olmayıp da arka bağ dokuların yaralandığı patlama kırıklarında ve nörolojik yaralanma olan tüm diğer patlama kırığı veya kırık ve kırıklı çıkıklarda tercih edilecek tedavi yöntemidir.

Vertebroplasti & Kifoplasti: Bazı seçilmiş çökme kırıklarında, osteoporoz veya tümöre bağlı kırıklarda ve bazı patlama kırıklarında uygulanabilen minimal invaziv tedavi yöntemidir. Lokal anestezi altında uygulanabilir.

Ciltte yapılacak küçük kesilerden omurgaya geniş iğneler ile girip kırığın düzeltilmesi ve içine sağlamlaştırmak için titanyum kafes ve/veya çimento konması esasına dayanır.

bottom of page